Veerkracht in versnelling

Het icoon Veenweiden Veerkracht raakt in een versnelling door de start van diverse regionale initiatieven, die inzetten op het benutten van de natuurlijke veerkracht van de veenweiden. De Proeftuin Krimpenerwaard bijvoorbeeld, ontwikkelt ‘bouwstenen’ om Veenweiden Veerkracht inhoud en vorm te geven. En 70 bodemsensoren in de veenweiden (verspreid over 3 provincies) leveren de eerste inzichten op voor adaptief bemesten: het afstemmen van het bemestingstijdstip op natuurlijke factoren in de bodem, zoals bodemtemperatuur en vochttoestand; indicatoren voor de start van het groeiseizoen.

Het regionale programma ‘Proeftuin Krimpenerwaard’ ondersteunt de ontwikkeling naar een ‘Adaptieve Landbouw’: het benutten van de natuurlijke veerkracht van de veenweiden met behoud van natuur- en landschapskwaliteit. Dit sluit aan bij de principes van Veenweiden Veerkracht, waarbij een manier van landbouw centraal staat die gebaseerd is op meebewegen met en gebruik maken van de lokale en natuurlijke omstandigheden. Bovendien biedt de Proeftuin mogelijkheden om toe te werken naar implementatie in een veenweidenpolder, in dit geval de Krimpenerwaard. Binnen de Proeftuin gaan we vanaf 2018 diverse pilots doen en onderzoeken we hoe we een Adaptieve Landbouw vorm kunnen geven in de Krimpenerwaard, onder andere op het gebied van bodem, water, gewas, koe en bemesting.

Adaptief bemesten is een ontwikkelingsrichting die inzet op het afstemmen van het bemestingstijdstip op de groeiomstandigheden van het gras. Diverse factoren, zoals bodemtemperatuur, weersomstandigheden en de bodemvochtsituatie beïnvloeden deze groeiomstandigheden. Door bij bemesting rekening te houden met deze factoren wordt de benutting van nutriënten door het gras verhoogd en daarmee uit- en afspoeling van nutriënten beperkt. Deze bewuste manier van bemesten draagt bij aan een veerkrachtig en klimaat- robuust watersysteem.

Twee studenten van HAS Hogeschool installeerden 70 bodemsensoren in de veenweidenbodem, verspreid over drie provincies (Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht). De sensoren leveren inzichten op over de bodemtemperatuur als belangrijke factor voor het bepalen van het juiste bemestingsmoment. De sensoren meten de bodemtemperatuur (˚C) op 20 centimeter diepte. Meten op deze diepte geeft een vrij constante waarde over de dag, maar wordt voldoende beïnvloed door de buitentemperatuur. De actuele bodemtemperatuur op de diverse locaties is op deze kaart zichtbaar. Uit een deskstudie van Wageningen UR (Gollenbeek en Hoving, 2016) komt naar voren dat de grasgroei start bij een bodemtemperatuur 5-8 ˚C en de bodemtemperatuur daarmee een belangrijke rol speelt om de bemesting voor de eerste snede te optimaliseren.

Wilt u meer weten over Veenweiden Veerkracht? Neem dan contact op met Frank Lenssinck, via [email protected]