SPRINT

Water opslaan en leveren van onder veen

Waar gaat het over?

Kunnen we een overschot aan water opslaan diep onder het veen en het weer naar boven halen als we het nodig hebben? In deze innovatiesprint onderzoeken we of we schoon water kunnen opslaan in een zandlaag onder het veen. Zo verkennen we of de diepe ondergrond kan functioneren als een soort ondergrondse wateropslag.

Waarom doen we dit?

In natte perioden wordt veel overtollig water uit veengebieden afgevoerd, terwijl in droge perioden juist behoefte is aan zoet water. Wat als we een deel van dat water kunnen bewaren voor later?

Onder veel veengebieden liggen zandlagen die geschikt kunnen zijn voor wateropslag. Daarmee ontstaat de mogelijkheid om meer gebiedseigen water vast te houden, bijvoorbeeld voor natuur, landbouw of waterinfiltratiesystemen, en minder afhankelijk te worden van de aanvoer van water van elders.

Wat doen we?

We onderzoeken hoe zo’n systeem voor wateropslag onder veen in de praktijk kan werken. Water wordt opgevangen, gezuiverd en via putten naar een geschikte zandlaag onder het veen gebracht. Op een later moment kan het weer worden opgepompt en gebruikt.

Daarbij kijken we onder andere naar:

  • Opslag: hoeveel water kunnen we onder het veen bewaren?
  • Kwaliteit: hoe schoon moet het water zijn voordat het de bodem in mag?
  • Winning: kunnen we het water snel genoeg weer omhooghalen als het nodig is?
  • Toepassing: wie kan het opgeslagen water gebruiken en welke waarde heeft het?
  • Vergunningen: wat is nodig om ondergrondse wateropslag in de praktijk mogelijk te maken?

Hoe verder?

De eerste verkenningen laten zien dat wateropslag onder veen technisch mogelijk is en dat de ondergrond in veel veengebieden in West-Nederland en Fryslân hiervoor geschikt kan zijn. Het theoretische opslagpotentieel is groot: onder een gebied van 5 hectare zou volgens de berekeningen het jaarlijkse neerslagoverschot van 150 tot 250 hectare kunnen worden opgeslagen.

De volgende stap is om van de technische mogelijkheid naar toepassing in de praktijk te komen. Daarbij zijn vooral waterkwaliteit, kosten, monitoring en vergunningverlening belangrijke aandachtspunten. Vergunningverlening blijkt bij systemen in andere gebieden wel mogelijk, maar het traject is nog complex en kostbaar. Daarom onderzoeken we verder wat nodig is om ondergrondse wateropslag daadwerkelijk toepasbaar en opschaalbaar te maken in het veenweidegebied.

Meer sprints...

De concepten waar we in JUMP aan werken, zijn nog volop in ontwikkeling. In innovatiesprints onderzoeken we concrete vragen binnen een concept: we maken prototypes, experimenteren, testen, leren en bouwen verder. Dat levert nieuwe ideeën en toepassingen op én inzicht in wat kan, nodig is of waar een idee juist vastloopt.