Saamhorigheid

In een tijd waarin fysiek contact zoveel mogelijk vermeden moet worden, leidt contact met het thuisfront tot grote veranderingen in ons programma. Nieuw-Zeeland besloot al haar reizigers in quarantaine te gaan houden. Betekent dat de Nieuw-Zeelandse ondernemers per direct naar huis zijn gevlogen. Idem voor een deel van de Engelse groep. De urgentie om in te grijpen leidt eveneens tot saamhorigheid; samen besluiten is makkelijker dan alleen voor moeilijke keuzes te staan. Wij als Nederlanders besluiten om onze reis toch te vervolgen al zullen we dat binnen Australië doen. Het is overigens geen straf om in Australië te moeten blijven, een prachtig land met alle vormen van landbouw die we ons maar voor kunnen stellen.

Saamhorigheid ontstaat eveneens wanneer het gesprek met de burger ter sprake komt. Waar ik dacht dat het gesprek met de burger echt zo’n typisch Nederlands dingetje was, benoemen de Nuffield Scholars van Frankrijk, Duitsland, Brazilië en zelf Australië dit thema echt als een belangrijk aandachtspunt. Met ‘know how’ van weidegang als echt een boer-burger thema en de introductie daarvan bij veehouders in Nederland staan we er goed op in het buitenland. Bij de beelden van protesterende boeren op het Malieveld ontstaan gefronste wenkbrauwen, immers protesteren hoort bij Franse boeren, Nederland gaat voor de dialoog.

We komen er niet uit. Vaak bekruipt me het gevoel dat wij als agrarische sector het voor ‘stupid’ vinden dat niemand meer weet hoe agrarische producten gemaakt worden. Immers iedereen wil toch weten…… Dan verdraaien ze ook nog de feiten…. De Braziliaanse Scholar vertelde bijvoorbeeld dat elke agrarische ondernemer in Brazilie 20-60% van het eigendom beplant moet houden met bosschages. Een ander beeld dan we vaak te zien krijgen van alle houtkap in dergelijke landen.

Maar toch…. er is geen sector in de wereld die zoveel productielocaties heeft als de agrarische sector. Waar klanten dagelijks mee in contact komen door o.a. woon-werk verkeer en waar vele bedrijven gesetteld zijn tussen de burgers. Vertel deze ingrediënten aan een ras-marketeer en z’n hart gaat sneller kloppen. En juist de veenweiden is het gebied waar een dergelijke situatie ontstaan is. Meer dan 1000 bedrijven pal tussen 1 miljoen inwoners en we blijken niet in staat om het gesprek met hen aan te gaan.

Rijdend langs de enorme hoeveelheid billboards langs de Australische wegen, borrelen de ideeën op. De McDonalds-mast als markeerpunt van voedselproductie en -afzet en ontmoetingspunt van jonge veelvraten start de discussie. Maar ook ‘de file als dagelijks contactmoment’ in ons mooie landschap als kans om burgers op juist dat moment het agrarische landschap te laten voelen, ruiken en proeven… We doen er (nog) niks mee…. Wij als herboren reizigers discussiëren uiteraard over de wachttijden tussen de vluchten in en de mogelijkheden daarvan. Kijk naar een zeven-uur-stop in Singapore, die volledig wordt gefaciliteerd met een sightseeing Singapore. Zou het mogelijk zijn om vanaf Schiphol een kabelbaan dwars door het Groene Hart te laten lopen om de zichtbaarheid maar vooral ook de verdiencapaciteit van de veenweiden te verhogen? Aan elke elektriciteitsmast of windmolen een extra kabelbaandraadje….. zo gedaan is de opinie.

We zijn het simpelweg vergeten te doen. De afzetcoöperaties hebben het vermarkten en daarmee het contact met de inwoners overgenomen. De toename in afzet over de grens maakt de afhankelijkheid en daarmee openheid naar de burger steeds kleiner. Contact leg je alleen als je milieuvergunning uitgebreid dient te worden of nieuwbouw door gevoerd wordt. Verder geen bemoeienis we doen het goed, zo lijkt de algemene opinie. Ook de burger is veranderd. Alles wat we willen is verkrijgbaar en te koop, ongezouten kritiek zonder factfinding leidt niet meer tot schaarste. De wederzijdse afhankelijkheid is weg. Nu zien we lege schappen in de supermarkt als gevolg van het Corona-virus… Misschien stimuleert het de boer en burger toch de saamhorigheid terug te vinden en het gesprek (in welke moderne vorm dan ook) met elkaar te voeren. Daarbij zouden de veenweiden weleens het episch centrum kunnen zijn…

Frank Lenssinck

Brisbane (Australië), 17 maart 2020