Bericht

De koeien van de Hoogwaterboerderij zijn buiten

De referentiegroep – 34 Holstein Friesian – mocht half april weer voor het eerst naar buiten. Op de laagwaterpercelen wordt het grondwaterpeil niet gestuurd, maar het stond op 22 cm – mv en ook stond er voldoende gras, vertelt Jasper Beek bedrijfsleider van de Hoogwaterboerderij.

Het is een weekje later dan vorig jaar – want het was toch een nat en koud voorjaar, waardoor ook de grasgroei iets achterbleef. Beek: “We zagen dit voorjaar ook grotere verschillen tussen de hoog- en laagwaterpercelen. Vanwege de regen hadden we een hogere grondwaterpeil en meer plassen op het land, waardoor we op op alle percelen pas vrij laat kunstmest konden bemesten.” Dierlijke mest was vrij vroeg in februari er op gegaan toen het nog relatief droog was in het land.

Draagkracht

Op de Hoogwaterboerderij wordt regelmatig onderzocht wat het hoog opgezette grondwaterpeil doet met de bodem en de draagkracht van de percelen. Dat gebeurt door het team duurzame veehouderij en agro-biodiversiteit van het Louis Bolk Instituut.Door het meerdere jaren te meten hoopt het team breder inzicht te krijgen in de gevolgen van het opzetten van het grondwaterpeil. Onderzoeker Nyncke Hoekstra: “Alles is direct daaraan gerelateerd en zo kunnen we verbanden leggen tussen het grondwaterpeil, bodemvocht en draagkracht.”

Als het gaat om draagkracht zijn vooral drie factoren van belang:

  • De hydrologie (=waterhuishouding) in combinatie met grondwaterpeil en regenwater en hoe snel het water wegloopt.
  • Het veentype; het organische stofgehalte en de hoeveelheid klei in de bodem. Hoe meer klei hoe meer draagkracht.
  • Het landgebruik, beweiding en maaien (hogere zodedichtheid bij beweiding).

De draagkrachtmetingen van dit voorjaar laten zien dat de draagkracht gemiddeld steeds iets lager was voor de hoogwater percelen (Figuur). Als gevolg daarvan konden de koeien op de hoog water percelen pas een paar dagen later naar buiten dan de laag water (referentie) koeien. In de voorgaande (drogere) jaren was het verschil in draagkracht minder duidelijk, en gingen de koeien in beide systemen (vrijwel) tegelijk naar buiten, op het moment dat het gras aanbod voldoende groot was.

 

Gemiddelde draagkracht gemeten met een penetrometer op de monitoringveldjes binnen de hoogwater en laagwater systemen in het voorjaar van 2023. De grenswaarde waarbij er kan worden beweid zonder schade door vertrapping ligt rond 6,5 MPa.

Weidepoorten

Daarnaast is er dit jaar een aantal wijzigingen aan de opstelling van de weidepoorten doorgevoerd. Deze stonden dwars achter de stal waardoor de koeien vrij veel moesten draaien om er doorheen te komen. En ook bleven er veel koeien in de poorten ‘hangen’ als ze terug de stal werden ingestuurd , waarbij ze andere dieren die naar buiten wilden ophielden. In de nieuwe opstelling is de verwachting dat er minder “hangkoeien” in de weidepoort zullen staan, wat de doorstroming bevordert. Ook is het beter voor de klauwen omdat de dieren minder hoeven te draaien op een kleine ruimte. De route is logischer en rechter.