Overlagen

Kun je veen beschermen door er een laag bovenop te leggen?

Bij overlagen wordt veen afgedekt met een laag grond of klei. Het idee: minder zuurstof bij het veen betekent minder veenoxidatie, broeikasgasemissies en bodemdaling. Maar hoe dik moet zo'n laag zijn, welk materiaal is geschikt en wat doet de ingreep met bodem en grasland?

Contact

Dirk Johan Feenstra
06-28326535
dfeenstra@ltonoord.nl

Waarom?

Niet overal is vernatting mogelijk of wenselijk. Overlagen kan een alternatieve bodemmaatregel zijn om veenafbraak te remmen, terwijl graslandgebruik mogelijk blijft. Tegelijk verandert een nieuwe bovenlaag de bodem. Daarom onderzoeken we ook effecten op vochthuishouding, bodemkwaliteit, beworteling en grasproductie.

Hypothese

  • Overlagen remt broeikasgasemissies en bodemdaling.
  • Graslandbeheer blijft na overlagen mogelijk.
  • Overlagen kan een alternatief zijn voor veenbehoud op plekken waar vernatting niet mogelijk is.

Meer over Overlagen

Op dit moment is er nog geen nieuws over deze activiteit

Aanpak

In de Groote Veenpolder in Fryslân onderzoeken we verschillende manieren van overlagen. Op proef- en demopercelen zijn lagen spoelgrond aangebracht, zonder de onderliggende veengrond te bewerken. Daarnaast is een demonstratie met Klei in veen aangelegd. We meten onder meer grasopbrengst, voederwaarde, mineralen, bodemkwaliteit, bodemprofiel en beworteling.

Winstwaarschuwing

Overlagen verandert de bovenste laag van de veenbodem ingrijpend. Dat kan maatschappelijke en landschappelijke vragen oproepen. Ook is nog niet duidelijk wat een klei- of gronddek bijvoorbeeld betekent voor weidevogels. Het onderzoek loopt nog.

Downloads

Resultaten

Bodemfysische en chemische verschillen

De eerste metingen in 2023 laten op het gebied van grasopbrengt, bodemkwaliteit, - profiel en beworteling verschillen zien tussen overlagen en klei in veen. Elke snede is de grasopbrengst in het proefveld gemeten. Om te kijken naar beworteling, bodemprofiel en bodemleven zijn er in alle proefvelden en demopercelen profielkuilen gegraven in zowel het deel wat is overlaagd als in de controlepercelen.

Grasopbrengst
In 2023 waren duidelijke verschillen te zien tussen de verschillende behandelingen. De klei in veen proefvelden hadden de hoogste opbrengsten, gevolgd door de controlepercelen. De opbrengsten van de overlaagde proefvelden met klei en zand bleven wat achter, dit kan komen door verschil in nutrienten beschikbaarheid en ook door opbouw van de nieuwe graszode. Dit zal komende jaren verder worden gevolgd.

Bodemkwaliteit
Door het overlagen zijn er sterke verschillen in de bodem in de toplaag in bodemfysische en chemische samenstelling. In diepere bodemlagen zijn er minder meetbare verschillen, wel zijn ook hier verschillen in vochtgehalte en nutrienten (met name stikstof en fosfor) te meten.

Bodemprofiel en beworteling
Het bodemprofiel verschilt zichtbaar in de toplaag. De bewortelingsdiepte en intensiteit en hoeveelheid wormengangen in de bodem verschillen weinig tussen de verschillende behandelingen

Resultaten op broeikasgasemissies zijn nog niet gemeten. De verwachting is dat het afdekken van de bodem met klei een gunstig effect heeft, omdat zuurstof moeilijker kan toetreden tot de veenbodem en er ook minder verdamping plaatsvindt, waardoor het grondwater minder ver uitzakt in de zomerperiode.

Contact

Dirk Johan Feenstra
06-28326535 | dfeenstra@ltonoord.nl